EUSKAL PILOTAREN HISTORIA HARRIGARRIA

Pilota, errege, noble eta apaizen jokoa zela esan ohi da. Eta egia da, baina zehaztugabea, batez ere herriaren jokoa izan baita. Honela, bere kontakizun zoragarriak, XVI. mendeko apustudun partidak erakusten dizkigu; ordena publikoko arazoak duela laurehun urte; duela hiru mende ospatutako elezaharretako erronkak; futbola existitzen ez zenean idoloen mailara goratutako pilotariak; garai guztietan bere praktika debekatzeko alferrikako saiakerak; tresna berrien sorkuntza burutsua; kontinente guztietara esportatzea; eta, jakina, jenialtasun handia: paretaren aurkako jokoa. Zalantzarik gabe, pilota joko bat baino askoz gehiago da eta euskal kulturaren elementu garrantzitsuenetako bat da. Izan ere, isla bikoitza sortzen du: barrurantz, miresmena eta kide izatearen sentimendua sortzen ditu; eta kanporantz, deskribatu eta identifikatu egiten gaitu, pilota mundu osoko Euskal Herriaren ikur bihurtuz. Liburu honek euskal pilotak bere sorreratik izan duen bilakaerari buruzko narrazio zoragarri eta aparta jasotzen du, baita bere modalitate eta tresnei buruzkoa ere. Baina hamaika pasadizo, apustu, erronka, pertsonaia, gertakari gogoangarri eta bitxikeria ere aurkituko dituzte. Gainera, pilotak artean duen eragina, emakumeen parte-hartzea eta euskal agora (pilotasoroak, arkupeak, trinketeak, pilota plazak eta frontoiak) lantzen dira. Bere orrialdeetan garrantzi berezia hartzen du itxura grafiko eta bisualak, mila eta berrehun argazki eta ilustrazio eder eta oroigarriekin. Eta bi sorpresa ere sartu ditugu: soinua eta mugimendua. Alde batetik, pilotaren kolpearen akordeak eta frontoietako giroa ez ditugu alde batera utzi nahi izan; eta, bestetik, jokoaren dinamismoari keinu egin diogu, eta Irujoren plastikotasuna eta mugimenduak ikusi ahal izango dituzte.